โรงเรียนเตรียมทหาร เป็นสถาบันการศึกษาในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย โดยในทุกปีจะเปิดรับสมัครนักเรียนชายที่จบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ขึ้นไป อายุระหว่าง 14-17 ปี (นับตามปีพ.ศ.) มาทำการสอบคัดเลือกเพื่อหาผู้ที่เหมาะสม โดยผู้จัดทำการสอบคัดเลือกคือโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้าฯ(เหล่าทหารบก) โรงเรียนนายเรือ (เหล่าทหารเรือ) โรงเรียนนายเรืออากาศ (เหล่าทหารอากาศ) และโรงเรียนนายร้อยตำรวจ(เหล่าตำรวจ) ซึ่งแต่ละเหล่าทัพจะทำการสอบคัดเลือกจนได้ผู้ที่เหมาะสม จึงนำส่งมอบตัวเข้าเป็นนักเรียนเตรียมทหาร เพื่อให้การศึกษาทั้งทางด้านวิชาการ อบรมคุณธรรม จริยธรรมและปลูกฝังแบบธรรมเนียมทหาร-ตำรวจเบื้องต้น เป็นเวลา 3 ปี (เทียบเท่ามัธยมศึกษาตอนปลาย)ก่อนที่จะแยกย้ายไปศึกษาต่อที่โรงเรียนนายร้อยเหล่าทัพต่างๆ ตามที่นักเรียนได้เลือกสอบเข้ามาในขั้นต้นเป็นเวลาอีก 4 ปี เทียบเท่าระดับปริญญาตรี) และเมื่อสำเร็จการศึกษาแล้วจะได้รับการโปรดเกล้าพระราชทานยศ เป็นนายทหารสัญญาบัตรชั้นร้อยตรี เรือตรี เรืออากาศตรี ร้อยตำรวจตรี ตามเหล่าที่สำเร็จการศึกษาและได้รับการบรรจุเข้ารับราชการทันที
คุณสมบัติของผู้สมัคร
1.เป็นนักเรียนชาย จบการศึกษาชั้น ม.3 (ม.4-5 สามารถสอบได้เช่นกัน)
2.มีอายุระหว่าง 14-17 ปี (นับโดยเอาปีที่สอบเข้าลบด้วยปีที่เกิด)
3.มีร่างกายสมบูรณ์แข็งแรง
4.บิดา มีสัญชาติไทยโดยกำเนิด

การสมัคร ผู้สนใจสามารถสมัครสอบคัดเลือกได้ 2 วิธี

1. สมัครทางไปรษณีย์ โรงเรียนนายร้อยทั้ง 4 เหล่าทัพจะจำหน่ายระเบียบการและใบสมัครประเภทไปรษณีย์ ประมาณช่วงเดือน ธันวาคม-มกราคม ของทุกปี โดยนักเรียนที่ซื้อใบสมัครมาแล้วสามารถทำการสมัคร และส่งใบสมัครทางไปรษณีย์ได้โดยไม่ต้องมาสมัครด้วยตนเอง เมื่อทางโรงเรียนเหล่าทัพตรวจเอกสารสมัครเรียบร้อยแล้วก็จะทำการจัดส่งบัตรประจำตัวสอบ ให้ผู้สมัครตามที่อยู่ที่ให้ไว้ (การสมัครวิธีนี้เพื่ออำนวยความสะดวกแก่นักเรียน ไม่ต้องเสียเวลาและค่าใช้จ่ายในการสมัครสอบด้วยตนเอง)
2. สมัครด้วยตนเอง นายร้อย 4 เหล่าทัพ จะจำหน่ายระเบียบการและใบสมัครประเภทสมัครด้วยตนเองหลังประเภทไปรษณีย์เพียงเล็กน้อยประมาณต้นเดือนกุมภาพันธ์จนถึงวันสุดท้ายของการรับสมัครด้วยตนเองประมาณกลางเดือนมีนาคม

การสอบคัดเลือก แบ่งการสอบคัดเลือกออกเป็น 2 รอบ
รอบแรก สอบคัดเลือกภาควิชา โดยผู้เข้าสอบทุกคนจะต้องทำการทดสอบความรู้ทางวิชาการ เนื้อหาครอบคลุมความรู้ในระดับชั้นมัธยมต้น(ม.1-3)ทั้ง 5 วิชาหลัก คือ คณิตศาสตร์(200 คะแนน) วิทยาศาสตร์(200 คะแนน) ภาษาอังกฤษ(150 คะแนน) ภาษาไทยและสังคมศึกษา (รวมกัน 150 คะแนน) โดยมีคะแนนเต็ม 700 คะแนน
รอบที่สอง แบ่งออกเป็น พลศึกษา สัมภาษณ์ ตรวจร่างกายและทำแบบทดสอบจิตเวชเฉพาะผู้ที่ผ่านการทดสอบในรอบวิชาการเท่านั้น จึงจะมีสิทธิสอบในรอบที่สอง โดยจะมีหลักเกณฑ์เบื้องต้นพอสังเขป ดังนี้ การทดสอบพลศึกษา จะทำการทดสอบด้านพลศึกษาประมาณ 8 สถานี ได้แก่ วิ่ง 1,000 เมตร, ว่ายน้ำ 50 เมตร, ดึงข้อ, ลุกนั่ง(Sit-up),นั่งงอตัว,วิ่งกลับตัว,ดันพื้น(วิดพื้น), วิ่ง 50 เมตร, กระโดดไกล เป็นต้น การทดสอบสัมภาษณ์ เน้นการทดสอบไหวพริบปฏิญาณ การแสดงออกในลักษณะทหาร รวมถึงลักษณะบุคลิกท่าทางความเหมาะสมที่จะสามารถรับราชการทหารได้
ตรวจร่างกาย
ผู้เข้าสอบจะต้องทำการตรวจร่างกายซึ่งจะกระทำการโดยเจ้าหน้าที่การแพทย์จากโรงพยาบาลทหารและโรงพยาบาลตำรวจ
สิทธิประโยชน์เมื่อเป็นนักเรียนเตรียมทหาร
โรงเรียนเตรียมทหาร
1.เรียนฟรี ไม่ต้องเสียค่าที่พัก ค่าอาหาร และค่ารักษาพยาบาล
2.มีเงินเดือนในทุกเดือน ระหว่างเรียนทุกปี จนจบการศึกษา(7 ปี) จากโรงเรียนเหล่าทัพ (วุฒิการศึกษาระดับปริญญาตรี)
3.เข้าศึกษาต่อที่โรงเรียนนายร้อยทันทีที่จบจากโรงเรียนเตรียมทหารโดยไม่ต้องสอบแข่งขันอีก
4.มีทุนการศึกษาต่อที่โรงเรียนนายร้อยต่างประเทศ รวมถึงทุนการศึกษาในระดับปริญญาโท-เอก
5.เมื่อจบการศึกษาเป็นนายทหาร-ตำรวจแล้ว มีงานทำทันที
6.สร้างเกียรติยศและชื่อเสียงให้แก่ตนเองและวงศ์ตระกูล มีอนาคตที่มั่นคง
ศึกษาต่อที่โรงเรียนมัธยมปลายทั่วไป
1.ต้องเสียค่าเทอม ค่าอาหาร ค่าที่พัก ค่าเดินทางและค่ารักษาพยาบาล รวมถึงอุปกรณ์การเรียน
2.ไม่มีเงินเดือน ไม่มีเบี้ยเลี้ยง
3.ต้องสอบแข่งขันเข้ามหาวิทยาลัยแข่งกับนักเรียนทั้งประเทศซึ่งมีอัตราการแข่งขันสูงมาก
4.ต้องเสียค่ากวดวิชาเสริมเพิ่มเติม เพื่อเตรียมตัวสอบแข่งขันเข้ามหาวิทยาลัย
5.ในระดับมหาวิทยาลัย ก็ยังคงต้องเสียค่าเทอม ค่าอาหาร ฯลฯ
6.จบมหาวิทยาลัยแล้วต้องออกหางานทำ ต้องสอบแข่งขันเข้าบรรจุ
โรงเรียนกวดวิชา The Evolution(โรงเรียนวิวัฒน์วิชาการ)
โรงเรียนกวดวิชาเพื่อสอบเข้าโรงเรียนเตรียมทหาร(ภายใต้การควบคุมของกระทรวงศึกษาธิการ)